Logo

Our Posts

Czy oskarżony może kłamać? Nowelizacja art. 233 Kodeksu karnego

Szeroko rozumiane pojęcie dobra chronionego, w świetle prawa karnego obejmuje swoją treścią prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy. Aby mogły one działać praworządnie, a więc zakończyć postępowanie wyrokiem sprawiedliwym, podstawowe źródła dowodowe, czyli zeznania świadków muszą być zgodne z prawdą. Jako środek mający zapewnić prawdomówność świadków przewidziano uznanie złożenia fałszywych zeznań za przestępstwo opisane w art. 233 kodeksu karnego.

Jeszcze do niedawna art. 233 KK nie przewidywał karania osób zeznających nieprawdę lub ukrywających prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą im samym lub ich najbliższym. Obecnie takie zachowanie jest karalne. Dotychczas uznawano to za zachowanie (postępowanie) mieszczące się w granicach prawa do obrony. Nowelizacja art. 233 KK z dnia 11.02.2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 437), która weszła w życie 15.04.2016 r. przyniosła w tym zakresie znaczne zmiany. Wprowadzono nią § 1a, który brzmi następująco: Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Obowiązek składania prawdziwych zeznań dotyczy zarówno okoliczności służących za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jak i okoliczności drugorzędnych, takich jak np. podanie nieprawdziwych danych osobowych przesłuchiwanego. Takie działania mają chronić wymiar sprawiedliwości przed wprowadzeniem w błąd organów sądowniczych w wyniku składania fałszywych zeznań.

Konieczną przesłanką dla poniesienia odpowiedzialności na podstawie art. 233 KK jest uprzedzenie zeznającego przez przyjmującego zeznanie o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebranie od niego przyrzeczenia (art. 233 § 2 KK). Obowiązek taki wynika z treści art. 190 § 1 KPK. Kolejnym warunkiem jest stwierdzenie, że przyjmujący zeznania działał w zakresie swoich uprawnień, czyli był kompetentny do odbierania zeznań i uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Jeżeli składający fałszywe zeznania nie wiedział o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania nie podlega karze za nieprawdziwe zeznania lub zatajenie prawdy z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *